شناسایی افراد دیابتی و عوامل خطر جدید دیابت با بررسی پرونده های الکترونیکی سلامت

 16 فوریه 2016- در سال 2012، گروهی از محققان دانشگاه UCLAبه بررسی هزاران پرونده ی الکترونیکی سلامت برای شناسایی افراد مبتلا به دیابت که از بیماری خود مطلع نبودند، پرداختند. نتایج این بررسی ها حقایق ارزشمندی را هویدا کرد.

دانشمندان نه تنها توانستند یک الگورتیم پیش غربالگری را برای دیابت بر اساس تعداد زیاد پرونده های الکترونیکی ابداع کنند بلکه توانستند چندین عامل خطر ناشناخته برای دیابت را که قبل از این به آن توجه نشده بود، بیابند. این عوامل شامل: سابقه ی اختلالات هویت جنسی و جنیستی، عفونت های روده ای و دسته ای از بیماریها شامل بیماریهای مقاربتی کلدمیدیا بودند. یافته ها محققان در مجله ی Biomedical Informaticsمنتشر گردید.

دکتر Andersonو دکتر Cohenپرونده های الکترونیکی 9948 بیمار را از بیمارستانها، کلینیک ها و مطب های پزشکی در 50 ایالت جمع آوری و بررسی نمودند. گزارشات شامل علایم حیاتی، داروهای تجویز شده و بیماریهای این افراد بدون ذکر نام بیماران بود. این گزارشات بر اساس طبقه بندی بین المللی کدهای تشخیصی بیماری ثبت شده بود.

 محققان از نیمی از این پرونده های پزشکی برای اصلاح الگوریتم پیش بینی احتمال ابتلا به دیابت در این افراد استفاده  کردند و سپس با نیمی دیگر از پرونده های پزشکی این الگوریتم را آزمایش نمودند. آنها دریافتند که داشتن هر گونه تشخیص اختلالات هویت جنسی یا جنسیتی خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را تقریباً 130 درصد افزایش می دهد. در مورد فشارخون بالا نیز که یک عامل خطر اصلی محسوب می شود همین نتیجه مشاهده  شد.

بیماریهای دیگر نیز به عنوان عوامل خطر مهمی  برای دیابت شناسایی شدند، از آن جمله سابقه ی ابتلا به  عفونت های ویروسی و کلامیدیا (که خطر ابتلا به دیابت را تا 82 درصد افزایش می دهد) و سابقه ی ابتلا به عفونتهای روده ای نظیر کولیت، اسهال و gastroenteritis(سبب افزایش خطر ابتلا به دیابت تا 88 درصد) می شود. درحقیقت، این عوامل به اندازه ی بالابودن نمایه ی بدنی ( سبب افزایش 101 درصدی  خطر ابتلا به دیابت می شود) در ابتلا به دیابت موثرند.

پیش از این دانشمندان به ارتباط Herpes zosterبا دیابت پی برده بودند و در این مطالعه، وجود این ارتباط همراه با سایر عوامل خطری که کمتر شناخته  شده اند، تایید گردید(سبب افزایش 90 درصدی خطر ابتلا به دیابت می شود). آبله  مرغان، زونا و طیف وسیعی از سایر عفونتهای ویروسی (که با هم  دریک کد تشخیصی ICDطبقه بندی می شوند) سبب افزایش خطر ابتلا به دیابت به اندازه ی تاثیر افزایش کلسترول خون بر ابتلا به دیابت می شوند.

محققان همچنین فاکتورهای  خاصی را که بنظر می رسد با خطر کمتر ابتلا به دیابت ارتباط دارد، تعیین کردند برای مثال  خطر ابتلا به دیابت در افرادیکه درمعرض ابتلا به میگرن هستند به میزان افرادیکه 29 سال جوانتر می باشند، کاهش می یابد. در افرادیکه از داروهای ضد اضطراب و ضد تشنج مانند کلونازپام و  دیازپام استفاده می کنند، خطر ابتلا به دیابت بطور قابل توجهی پایین تر است.

 دکتر Cohenمی گوید: پیام کلی این است" نگهداری سوابق پزشکی بیماران یک منبع بسیار عالی وغنی  از اطلاعات است و اگر از یک رویکرد کامیپوتری برای مطالعه ی الگوهای موجود در این اطلاعات استفاده  کنید، می توانید به میزان زیادی  تشخیص ها و مراقبت های پزشکی را بهبود بخشید".

 محققان آزمایشگاه Cohenبا استفاده از مدل سازی ریاضی به تجزیه و تحلیل تعداد بسیار زیادی از تصاویر مغزی پرداخته و با استفاده  از تکنیکهای مشابه درحال پیش بینی بیماریهای دیگر مانند صرع و سندرم روده ی تحریک پذیر هستند.

دانشمندان معتقدند به تحقیقات بیشتری برای یافتن دلایل پزشکی ارتباط عوامل خاص با افزایش و کاهش خطر ابتلا به  دیابت  نوع 2 نیاز دارند، از آنجائیکه  تجزیه و تحلیل انجام شده به جای تشخیص فردی واقعی بر اساس کدهای تشخیص بیماری بوده است، این یافته ها به اندازه ی کافی دقیق نیستند که بتوان ارتباط شرایط یا یک بیماری خاص را  با دیابت تعیین کرد. به عنوان مثال کد ICDبرای اختلالات هویت جنسی و جنسیتی شامل طیف گسترده ای از اختلالات از جمله تراجنسی یا عریان گرایی می باشد، به همین  دلیل محققان نمی توانند تشخیص دهند  کدامیک بیشتر در رابطه با تشخیص دیابت اهمیت دارد. در مورد  کد عفونتهای ویروسی و کلامیدیایی نیز بهمین صورت است زیرا این  کد شامل طیف گسترده ای از عفونتها از جمله  ویروس  پاپیلوهای انسانی ، کلدمیایا، کوکساکی ویروس (که باعث ورم ملتحه ی چشم، دست ، پا و دهان می شود) می باشد.

 بطورمعمول، ارائه دهندگان خدمات بهداشتی برای غربالگری بیماران از طیف محدودی از عوامل از جمله فشارخون، BMIسن، جنسیت و کشیدن سیگار استفاده می کنند، اما این ابزار آلگوریتمی پیش غربالگری، تشخیص افراد مبتلا به دیابت را 2.5در صد و تشخیص افرادیکه به دیابت مبتلا نیستند را 14 درصد بهبود بخشیده است. محققان محاسبه  کرده اند که اگر از این  روش در سراسر  کشور استفاده شود، 400 هزار فردی که هنوز از ابتلا خود به دیابت مطلع نیستند را شناسایی خواهند نمود.

دکتر  Andersonمی گوید: از آنجائیکه از هر 4 فرد مبتلا به دیابت یک نفر از ابتلا خود به دیابت آگاه نمی باشد افرادیکه به یکی از بیمارهایی که در این مقاله اشاره شده است، مبتلا هستند، بهتر است برای انجام آزمایشات دیابت به پزشک خود مراجعه کنند حتی اگر علایم دیابت را نداشته باشند. تشخیص زود هنگام دیابت می تواند از بروز عوارض این  بیماری که بسیار پرهزینه و طاقت فرسا می باشد، جلوگیری کند.

منابع:

Journal of Biomedical Informatics, 2015; DOI: 10.1016/j.jbi.2015.12.006

www.sciencedaily.com/releases/2016/02/160216090110.htm